|
Doğalgaz Nedir ?
|
|
Doğalgaz nedir?
Fosil yakıtlar grubundan hidrokarbon esaslı doğalgaz, yer altında
gözenekli kayaların boşluklarına sıkışmış olarak yada petrol yataklarının
üzerinde gaz halinde büyük hacimler şeklinde bulunur. Doğalgaz; %95 metan,
az miktarda da etan, propan atom, bütan ve karbondioksitten oluşan
renksiz, kokusuz ve havadan hafif bir gazdır. Doğalgaz kokusuz olduğundan
kaçakların farkedilebilmesi için özel olarak kokulandırılır. Bu amaçla
THT(tetra hidro teofen) ve / veya TBM(tersiyer bütil merkaptan)kullanılır.
Karışımın içinde %95 yada daha yüksek bulunan metan gazının özelliği
kimyasal yapısı en basit ve karbon içeriği en düşük olan hidrokarbon gazı
olmasıdır. Metan molekülü 1 karbon 4 hidrojen atomundan oluşur. Kimyasal
yapısının basit olması nedeniyle yanma işlemi kolaydır ve tam yanma
gerçekleşir. Dolaysıyla; duman, is,kurum,ve kül oluşturmaz. Yanması en
kolay ayarlanabilen ve yanma verimliliği en yüksek olan yakıttır. Bu
özelliği kullanım kolaylığı ve ekonomisi sağlar. Karbon içeriğinin düşük
olması nedeniyle atmosferde sera etkisi oluşturan ve insan sağlığı
bakımından zehirleyici olan karbondioksit gazı emisyonu, katı yakıtlara
göre 1/3 ve sıvı yakıtlara göre ½ oranındadır.
Dünya da doğalgaz
Çeşitli kimyasal ürünlerin başlıca hammaddesi olan doğalgaz dünya
enerji tüketiminin önemli bölümünü karşılamaktadır.Doğalgazın geçmişi
yüzlerce yıl öncesine dayanmaktadır. Tarihsel kaynaklar doğalgazın ilk kez
M.Ö. 900 lerde Çin de kullanıldığını göstermektedir. Taşınması, işlenmesi
ve stoklanması kolay olan doğalgaz yaygın kullanımı ise 1790’da Ingiltere
de başladı. Boru hattı taşımacılığıyla birlikte 1920 lerde artan doğalgaz
kullanımı 2. Dünya savaşından sonra daha da gelişti. Doğalgaz enerji
üretim sektöründe ilk kez Amerika da kullanılmaya başladı. 1950li yıllarda
doğalgazı dünyada enerji tüketimindeki oranı %10u geçmiyordu. Günümüzde
ise enerji tüketiminin %24ü doğalgazla karşılanmaktadır. Dünyada bilinen
doğalgaz rezervlerinin yaklaşık 70 yıllık ömrü oluduğu tahmin
edilmektedir. Bilinen doğalgaz rezervleri petrol rezervlerine eş değerdir
.
Türkiye'de Doğalgaz
Türkiye’de doğalgazın varlığı 1970 yılında Kırklareli Kurumlar bölgesinde
tespit edilerek, 1976 yılında Pınarhisar Çimento Fabrikası’nda
kullanılmaya başlandı.1975 yılında Mardin Çamurlu sahasında bulunan
doğalgaz, 1982 yılında Mardin Çimento Fabrikası’na verildi.Kaynaklardaki
rezervlerin sınırlı olması tüketimin genişlemesini önledi.
Doğalgazın sanayi ve şehir şebekelerinde kullanımı çalışmalarına, 84/8806
sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla 1984 yılında SSCB ile imzalanan doğalgaz
sevkiyatı anlaşmasının ardından başlandı. Doğalgaz şehiriçi evsel ve
ticari olarak ilk kez 1988’de Ankara’da kullanıldı. 1992 yılında
Istanbul’da, Bursa’da, Eskişehir’de, Izmit’te doğalgaz pazarı genişledi.
Türkiye’de tüketime sunulan yıllık doğalgaz miktarı, imzalanan
anlaşmalarla 2005 yılında 40 milyar m³; 2010 yılında 55 milyar m³
mertebesine ulaşması beklenmektedir. Özellikle evsel kullanımda doğalgazın
kesilmesi riski yoktur. Gazın büyük bir kısmı sanayide kullanılmaktadır ve
gaz dağıtım firmaları sanayideki aboneleri ile özel bir sözleşme yaparak
olası bir gaz arzı sıkıntısında sanayiye verdiği gaz miktarını azaltıp
bunu konutlara vermektedir. Böyle bir durum, bugün için çok az bir
ihtimaldir,çünkü ülkemizde gaz arzı talepten fazladır.
Türkiye’de de sınırlı bir miktarda doğalgaz çıkmakta ve kullanıma
sunulmaktadır. Türkiye doğal gazı esas olarak Rusya ve Iran’dan boru
hatlarıyla,Cezayir ve Nijerya’dan sıvılaştırılmış (LNG)olarak deniz
yoluyla satın almaktadır. Ayrıca Azerbaycan ve Türkmenistan ile doğalgaz
temini için anlaşmalar yapmıştır.
Türkiye,enerji uzmanları tarafından dünyanın en hızlı gelişen on
pazarından biri olarak gösterilmektedir. Ekonomik büyüme ve sınırlı doğal
kaynaklar,ülkemizin enerji ithali gereksimini arttırmaktadır. Türkiye
stratejik konumu gereği Ortadoğu ve Hazar Denizi doğalgaz üretim alanları
ile Avrupa tüketim pazarı arasında köprüdür. |
|
|
|
|
|
|