|
Doğalgaz Kullanım Alanları
|
|
Doğalgaza geçişte
binalarda yapılması gerekenler nelerdir?
- Doğalgaz Kullanılacak Alanda Teknik Inceleme: Sistemin kurulacağı yerde
ısı ihtiyacı, cihaz seçimi, havalandırma sisteminin belirlenmesi, baca
uygunluğu gibi dönüşümle alakalı teknik konularda inceleme yapılır.
- Kalorifer Kazanlarında Dönüşüm: Mevcut (kömür - fuel oil) kazanlar
inceletilerek bu kazanlarda dönüşüm yapılabileceği gibi, yeni doğalgazlı
kazanda monte ettirilebilir. Isı kapasitesi ve mevcut radyatörlerler de
göz önünde bulundurulmalıdır.
- Baca Dönüşümü: Diğer yakıtların kullanıldığı binalarda bacalar geniş
olduğundan, doğalgaza geçişte baca kesitlerinin daraltılması
gerekmektedir. Çünkü bacanın eski haliyle kullanılması bacada yoğuşmaya
neden olur. Bu durum bacada hasarlara ve kazan borularında çürümeye yol
açar.
Kullanım Alanları
Merkezi Isıtma Amaçlı Kullanım
Merkezi sistem birden fazla bağımsız bölümün bir kazan dairesinden
ısıtılmasıdır.
Genellikle 12 veya daha fazla bağımsız bölüm içeren binalarda ilk yatırım
maliyeti ve tesisatın işletme şartları açısından tavsiye edilir.
Doğalgaz kullanımında merkezi ısıtma kalorifer kazanı, brülör, otomatik
kontrol sistemi, sirkülasyon pompası, emniyet donanımları,vana, pompa,
doğalgaz sayacı, izolasyon, borulama, baca, tesisat armatürleri, gibi
temel unsurlardan oluşan bir sistemdir.
Doğalgaz yakıldığında duman gazları ile
birlikte su buharı ortaya çıkmaktadır. Duman gazlarındaki su buharının
kazan içinde yoğuşması kazanın ömrünü kısaltan en önemli faktördür.
Yoğuşan su buharı asidiktir ve metal malzemede tahribata neden olur. Bu
nedenle merkezi ısıtma sistemlerinde kullanılan kazanlarda yoğuşma kontrol
altına alınmalıdır. Bu ise otomatik kontrol vasıtasıyla dönüş suyunun
kontrolü ile gerçekleşir.
Ilk yatırım ve işletme maliyeti düşüktür. Özellikle otomatik kontrol
ilavesi ile sistem daha kontrollü hale geldiği için işletme maliyeti daha
da düşecektir. Ayrıca ısınma tek noktadan olduğu için daha emniyetlidir.
Merkezi ısıtma sisteminin ana elemanları kazan ve brülörlerdir.
Çelik kazanlar
Çelik esnek bir malzeme olduğu için ısı tekniğinde en uygun
malzeme olarak bilinmektedir. Yüksek ısıl gerilimlere dayandığından
çatlama riski yoktur. Çelik kazanların uluslararası standartlara uygunluk
şartı aranmalı, doğalgaza uygun dizayn edilmiş olmalıdır. Fiyatları diğer
seçeneklere göre ucuz, tamiratı daha kolay ve kireçlenme riski düşüktür.
Blok olarak üretildikleri için nakliyeleri, dar yere sokulmaları dökme
dilimli kazanlar gibi kolay değildir.
Çelik kazanlar TSE 497, TSE 4040, TSE 4041(ısıl verim,
kapasite)satandartlarına uygun olmalıdır.
Döküm kazanlar
Çelik kazanın kazan dairesine taşınamadığı durumlarda dilimler halinde
döküm kazan kullanılabilir. Dilimlerin montajı mutlaka uzman kişilerce
yapılmalıdır. Ömürleri uzundur, pahalıdırlar, kullanımdan kaynaklanan
döküm çatlakları tamir edilemeyeceğinden dilim değişimi gerekir, dilim
ilavesi ile kapasite artırımı mümkündür. Döküm gevrek bir malzeme
olduğundan uygun olmayan kullanım ve işletme koşullarında çatlama riski
vardır.
Döküm kazanların ithal edildiğinde, DIN 1691 ve 4702 normuna yerli
kazanlarında TSE 430 , 4040, 4041 (ısıl verim) satndartına uygun olması
gerekir.
Yoğuşmalı kazanlar
Duman gazlarında bulunan su buharının kazan içerisinde yoğuşması kazan
ömrünü olumsuz etkilediğinden engellenmek istenir. Bu nedenle su buharı
duman gazı ile birlikte bacadan atmosfere atılır.
Ancak bu su buharı bir enerji taşımaktadır ve klasik tip sıcak su
kazanlarında bu enerjiden faydalanmak mümkün değildir.
Günümüzde bu enerjiden de faydalanmanın yolları bulunmuştur. Yoğuşmalı
kazanlar duman gazında bulunan su buharını yoğunlaştırarak ve baca gazı
sıcaklığını düşürerek ilave enerji kazanır.
Yoğuşmalı kazanlarda baca gazındaki su buharının yoğuşturulması için
gazların temas ettikleri yüzeylerin sıcaklıkları baca gazı yoğuşma
sıcaklığı değerinin altında olmalıdır. Aksi halde bir yoğuşma olmaz. O
halde yoğuşmalı kazanların etkin bir şekilde kullanılması için, sistem su
sıcaklıkları yoğuşma sıcaklıklarının altında olmalıdır.
Doğalgazda kullanılan brülörler de şu şekilde sınıflandırılır.
Üflemeli Brülörler
Dökme dilimli kazanlarda dilim ilavesiyle kapasite
yükseltilmesinde brülör değişimi gerekmeyebilir. Bu tip brülörlerde yanma
havası bir fan vasıtasıyla alınır. Üflemeli brülörlü kazanlarda brülör
değişimi vasıtasıyla yakıt tipi rahatlıkla değiştirilebilmektedir. Merkezi
kazan sistemlerinde mutlaka 2 - 3 kademeli ve modülasyonlu brülörler
tercih edilmelidir. Tek kademeli brülörler daha küçük kapasitelerde
(örneğin 70 kw altında)tercih edilebilir.
Havalandırmanın rahat olmadığı kazan dairelerinde tercih edilmelidir,
gürültüleri fazladır, hareketli parçaları olduğundan arıza ihtimali daha
fazladır, bağlandığı kazandan söküldüğünde kazandan başka bir yakıt
yakabilir.
Atmosferik Brülörler
Yakma sistemi evlerimizde sofbenin aynısıdır, gürültü yok denecek
kadar azdır, bu tip brülörler doğalgaz ve LPG yakarlar, kazan dairesi
havalandırmasının iyi olması gerekir, baca bağlantısının rahat olması
gerekir, arıza ihtimali yok gibidir.
Alevsiz Brülörler
Seramik fiber yanma kafası dolayısıyla alevsiz yanma
teknolojisine sahip bir brülördür. Yalnızca kendisine özel kazanlarda
kullanılabilir. Özel bir brülördür.
Çift Yakıtlı Brülörler
Hem fuel oil hem de gaz yakabilen brülörler olup, gazın kesilmesi
halinde fuel oil ile çalışma imkanı sağlar. Kesintisiz çalışmak zorunda
olan endüstriyel tesislerde tercih edilirler.
Kişilerin ısıtma cihazlarını yaşadıkları mahalde kendi konfor ve istekleri
doğrultusunda kullanarak ısınma şeklidir.
Bireysel ısıtmada genel olark ilk yatırım maliyeti merkezi sisteme göre
daha yüksek olmasının yanısıra işletme maliyeti de, cihazların ulaştığı
verim değerlerinin düşük olması nedeniyle daha yüksektir.
Tercih edilmesinin başlıca nedeni yakıt ücretlerinin kişiye özel olarak
ödenmesidir.
Her dairenin bağımsız ısıtılması anlamına gelen bireysel kullanıma yönelik
ısıma sistemlerini kombiler, kat kaloriferi ve sobalı ısıtma sistemleri ve
şömineler oluşturmaktadır.
Kat Kaloriferleri
Kat kaloriferleri, kazan içindeki suyun istenilen sıcaklıkta
ısıtılması ve bunun bir pompa vasıtasıyla radyatörlerde dolaştırılması ile
mekanınısıtılmasını sağlayan cihazlardır.
Kat kaloriferli sistemlerde kullanılan yakma sistemi, Kat Kalorifer
kazanı, Çelik Kazan, Çelik Dumanlı Borulu Kazan, Döküm Kazan olarak
sınıflandırılır.
Kat kalorifer kazanları tamamen doğalgaza uygun dizayn edilmiş olabileceği
gibi mevcut mazotlu kat kalorifer kazanlarının doğalgaza dönüşümü de
mümkün olabilir.
Kat kaloriferlerinin kazanları hem atmosferik hem de üflemeli brülörlü
olabilir. Boylerli tip cihazlarla sıcak su teminide sağlanabilmektedir. |
|
|
|
|
|
|